Expositio atque interpretatio lucida in libros artis rhetoricae Aristotelis / [Agostino Nifo].

  • Agostino Nifo
Date:
1537
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Expositio atque interpretatio lucida in libros artis rhetoricae Aristotelis / [Agostino Nifo]. Source: Wellcome Collection.

    12/316
    ſtruxerunt e wrtüéTrs cõpoſuerut perſuaſiones S24S éi$ fídea fidé (acere artífício funt &vT£X vov artificiale urtificioſe coꝛpus c oux neruus commotio NigeSOAN tentatio criminatio ſeductio colun mia indignatio Cap. 17. | 2 Rhetori. bitam eſſe exerceri, fed cum paulatim deinde ipfa vti lis, ⁊ honeſta appuiflet, Rome fuit reuocata, ⁊ [5 plur res ꝓfiterentur ipſam, Antonius niphus tamen genti/ lis noſter, inter ceteros ooctiffime eam pfeſſus eſt, cu / ius ſcholas, vt Suetonius meminit in libꝛo de claris gramaticis, Cicero cũ vacabat a ptura, viſitabat. parnam ipſius particulam effecerunt, ꝑſua ſiones enis dũtaxat artificioſum ſunt cetera autem additiones. i aute oc enthymema tibus quidem nibil dicunt, qo quídes coz pus perſuaſionis eſt)de eis Vᷣo, que pꝛęter rez ſunt plurima pertractant. Cõmotio eni ⁊ cómíferatío, ⁊ ira, cęteriq; affectus nó ad rem, ſed ad iudicem funt. tetigerunt, reſumit, vt oſtenderet coz, inſufficiẽtiã, vbi pꝛimo annotatione dignũ Ariſt. hic per rem, intellige/ re hypotheſim, hoc eft qͥſtionem (ine cauſam, vel ꝓpo ſitum: vt Plato inquiſitus de furto, ſit ne toꝛquendus: Dec eni dicit᷑ res, ⁊ hypotheſis, qu ⁊ canſa, ⁊ dftio de / finita, ſine circũſtantionata etiã nücupatur.Quare per rem / qð grece eft aoc y ix ,bypotbefím hoc eft caufas intelligit, ea aũt, que iudices, aut auditoꝛes flectũt, alia ſunt ad rem:alia autem pᷣter rem, ad rem quidé ſunt, ea omnia, quibus qſtio pꝛobatur: vt enthymema, ⁊ exem plum.Xbi cá. inquiſitus Plato oe furto togę, ꝓbat᷑ ex eo, ga noctis tempoꝛe cus ſcalis, ⁊ choꝛdis dephenſus eſt. ergo toꝛquendus.Amplius alias · Plato furatus eft frumẽtum, igitur toꝛquẽdus. Hec itaqʒ iudicem flectũt ad rem. pᷣter rem Vᷣo:ſunt aut oꝛationes patetice: doli centia loquẽdi dicere poſſumus efficacias, quales ſunt oĩones moꝛatę, oꝛationes affectę, oꝛationes etiã accõ / modattę, de quibus z^ libꝛo dicemus, aut ſunt figna, q non in verbis conſiſtunt, ſed in ipfis perſonis demon⸗ ſtrãtur, de quibus multa exempla tradit Quintilianus libꝛo 20, veluti ſunt authoꝛitas, gratia, ⁊ dignitas dicen quoꝛum vis perſuaſiua non in verbis eſt, ſed in ſignis. Pꝛioꝛes itaq; qui de rhetoꝛica ſcripſerunt, de his, quę pter rem ſunt, valde elaboꝛarunt:de enthymematibꝰ, ⁊ exemplis, ⁊ de pꝛopoſitionibus, ⁊ elemẽtis bo2us, de generibus dicendi, quę ad rem ſunt, nihil fere dixerũt. Quare paruam rhetoꝛicę partem tetigerunt, nam pter mittentes enthymemata, ⁊ exempla / oꝛationis coꝛpus, atas neruum p̃terierunt, ⁊ pertractantes, que pꝛeter res ſunt, non ad qͥſtionem, ſed ad iudicem reſpexerut. Ro mani Xo oꝛatoꝛes mnlta oc elocutione tradunt, vt Ci cero, ⁊ Quintilianus, qm̃ banc putant difficillimã oꝛa / tionis partem. M. enim Antonius aiebat fe multos vi diſſe diſertos, eloquẽtem vo, neminem. Cicero quoqʒ inuentionez, ⁊ diſpoſitionẽ pꝛudentis hominis putat, eloquẽtiam oꝛatoꝛis noſtra pfertim etate bác tãtum in vſu cernimus, cum cetera iaʒ exoleuerint Socrates ét in apologia elocutionem non multus magnifecit, dicit eniz oꝛatoꝛi fatis eſſe( vt vera dicat) indici autẽ aut au diẽtibus iuſta ne an iniufta ſint, cognoſcãt. In Hoꝛgia etiam elocutioné,que ⁊ o:naméta babet, ult fimilem eflc cibis medicoꝝ. qui( vt dulces videãtur)oꝛnari cõ / netq; vt ftudium oꝛatoꝛis fit folum erga neruũ, que eft -4 z 4 J Ariſto. tionum nunc ntuxerũt, jatq; compoſuerunt, hoc eſt. q noftris tempoꝛibus docent dicere, atqʒ oꝛationem con ficere, i paruã ipfius |.f.rbetozice] particulã effecerũt: atqʒ docuerunt, deinde pbat hoc, ⁊ dicit, i · Perſuaſiões enim dũtaxat artificioſum Jquid| funt: ]vt funt enthy⸗ memata, ⁊ exempla, ⁊ hoꝛum loca, ⁊ ppoſitiones, i cete ra autem additiones, |vt que ter. rem ſunt.deinde ex ponit quo modo veteres pᷣtermiſerũt id quod artificio ſum eſt, ⁊ totum oꝛationis coꝛpus, ⁊ tetigerunt, ea:quę pter rem ſunt, ⁊ dicit.l Hi autem de enthymematibꝰ nf bil dicunt, quod quidẽ coꝛpus, |« neruue| perſuaſionis eſt, j« ſic ptermiſerunt id, in quo potiſſima oꝛatiõ is ps conſiſtit, coꝛpus grece eſt eiua. Trapeęuntius expo ſuit.i.neruus, nõ imperite:animaduertẽs magis ad fen bo?us oꝛnatus, ſiue elocutio, ⁊ cetera id genus ſunt car ni ſimilia:entbymemata, exempla, ppoſitiões, ⁊ loca, in quibus omnis vis cõſiſtit, ſunt ſimilia neruo. Quod autem particulam paruam attinxerint, ſubdit. Oe eis cauſam, ⁊ oicit.L Cómotio enim ⁊ cõmiſeratio, ⁊ ira, ce teriqʒ affectus de quibus agunt, non ad rem] hoc eft ad ppofitum,| fed ad iudiceʒ unte ¶ Quo Vo ad ver ba attinet, l cómotio que grece eft c 02.,cft latine tentatio/criminatio, ſeductio, calũnia, indignatio. Af fectus grece rd, verum non vna ratione ab omnib? exponitur, nam Quintilianus lb? 3? affectus exponit, Cicero 3?lib* q̃ſtionum tuſculanarum perturbationes interptat jt moꝛbos. Boetius nofter vbiqʒ paffióes di cit, nos Xo indifferẽter, ⁊ affectus, affectiones,⁊ moꝛ bos, ⁊ perturbationes, ⁊ paſſiones dicimus. ¶ Qnare ſi circa omnia iudicia eſſet, ſicut in quibuſdam cinitatibus etiaʒ nunc eſt, ⁊ ma/ xime in ijs, quę bene legibus gubernant᷑:ni⸗ bil vtiq;ʒ ba bíquidetn putant opoꝛtere ſic leges ꝓmul⸗ gare, blaulem ⁊ vtunt᷑ ⁊ ꝓhibent prer rem dicere, ſicut etiam in ariopago. | tetigerunt folum artem cómouendi iudicem, qð eft mi nima pars rhetoꝛicę, at nunc partim concludit,partim omnibus ciuitatibus cõceſſum pter rem dicere.⁊ dicit. LOware fi circa omnia iudicia Joium cinitatum| ect ſi⸗ 4 benelegibe b uv dd. Autv& to- denelegibꝰoꝛ dinatis i ↄciõe dicere vtuntur av Tct intarogant inte |ciuitatibus| quc bene legibus gubernãtur, nihil vtiqʒ bient qð oicerent. Jeft ergo fcóa ratióe bec dicẽ/ di pars inſufficiẽs, qm̃ nó apud omnes eft pmiíTa, Ex/ ponit autẽ qd apud oẽs ciuitates fit oꝛdinatũ oe his, ⁊ dicit.¶ Oẽs eni bi adem putát opoꝛtere ſic leges ꝓpmul gare, vt ſubaudi nihil ter res dicat᷑, bi aut et vtun tur, ⁊ pꝛohibent pꝛęter rem dicere, ſicut etiã ſadhucl in ariopago j. ¶ Quo Vo ad verba attinet, verbii vtun⸗ tur, y oov grece dicitur:latine interrogant, x ciuita tes, quę bene legibus gubernantur, ſunt in quibus non tyrãnice viuit᷑. Pꝛomulgare leges grece eft cy det b ev latine in conciõe dicere, aut leges vulgo publicare, vñ feſtus leges pmulgari, eſt cum pꝛimũ in vulgus edunt... Ferre aũt leges, poſt pmulgationé eſt, nã pñt leges p; mulgari, que poftea nó ferent. Legẽ eni quis viri pꝛu dentes ⁊ cõſulti qdé ↄdere debẽt, tamẽ ꝓmulgãdã efle dico, vt Romani cõſueuere· Rogatio eni apud popn⸗ luz Romanũ trinũdino pmulgabat anteds acciperet᷑ ; ; yt cc
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3