Expositio atque interpretatio lucida in libros artis rhetoricae Aristotelis / [Agostino Nifo].

  • Agostino Nifo
Date:
1537
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Expositio atque interpretatio lucida in libros artis rhetoricae Aristotelis / [Agostino Nifo]. Source: Wellcome Collection.

    13/316 page 4
    kátir dune xong Cupit mur (att rog Liber nas intercedunt)optime deliberare poſſent, vtrũ futu ra lex reipu. cõduceret. dfi igit velit, omnes leges has, quc dicũt nibil pter ré efle dicẽdũ / aſſerũt ꝓmulgãdas eſſe ſed Ariopagite ferunt haſce:⁊ acceperunt. ¶ Recte id putantes non ent opoꝛtet indice peruertere in iram pꝛouocantes aut in inui diam, aut in cõmiſerationem.Simile enim eſſet, ſiquis qua debet vti regula, banc fa^ cat diſtoꝛtam. | dixerat, nüc ptis appꝛobat legis rectaꝑ ciuitatũ, ⁊ Ario pagitarũ obſeruationẽ, ꝑtiʒ oſtẽdit, ꝙ dicere pter reʒ p pateticas, affectaſqʒ ꝑſuaſiões nó ſit a legũlatoꝛibꝰ per mittẽdum.⁊ dicit.¶ Recte id putãtes jſubaudi Jriopa git, qui pmulgãtes eas leges, ferũt, ⁊ obſeruant, ⁊ aſſi/ gnat cám, ⁊ dicit. Non eni ops iudicẽ in irá, ꝓuocan / tes ꝑuertere, aut in inuidiã, ant in cõmiſerationè, jab? pendeat cõtra accuſatũ, vel accuſanteʒ. Quod declarat per fite in natura moꝛe rhetoꝛico, ⁊ dicit Simile enis ect, ſiquis qua dʒ vti regula, hãc diſtoꝛtã faciat, Jac de / pꝛauet. Annotatione dignũ eẽ ita in iudicio cauſaꝝ, vt eft in iudicio nãli, quo ſenſoꝛiũ iudicat ſenſibilia. nam veluti q;diu ſenſoꝛinʒ guſtus nó eft alid qualitate affe ctꝰ, de ſenſibilibꝰ recte iudicat, ⁊ q; cito eft aut cholera / aut flegmate alteratũ, moy fibi ola que guſtat, ant ama ta:aut pulcia iudicat, vt apud ęgrotãtes pʒ:quoꝛum gu ſtus, cũ fint infirmi oia p humoꝛe, quo afficif udicat, ita erit in iudicio cauſarũqm̃ tádit q;ᷣdiu iudex nulla afficitur affectione, recte indicat, ⁊ d cito pédetalid af fectiõe pulſus, de ſnia ꝓferenda recte nó. pꝛocedet. Ex ys feqtur tas pmulgãtes leges gbus cantti eft, yt nemo pter rem dicat, Ariopagitatũ obfernationes, qua fe; rũt, vt nemo pter rem dicat, eſſe tuz cóni;tus nature có: ſonum. ¶ Quo vo ad ba attinet, xegula grece eft c vayeft ante canon plufis lex, nam canon eft lex icómu tabilis, aſſimilauit autẽ Ariſt.iudicem canoni, pzincipe Vo legi:⁊ non ab ratione, qm Lex eft pᷣnceps fine appe: tituſiudex Xo regula, qm imꝑmutabilis eſt, cũ non ba: beat authoꝛitatẽ ꝑmutãdi leges, ſed folum £m leges iu dicandi. Hinc ps Ariſt.clam cauſidicos a ciuitatibus, q bene legibus gubernãtur, fugaſſe:⁊ op iura extoꝛqueãt, 1 qleges,atqs indices peruertant. gantis ꝗdein nihil eſt niſi oſtendere rem qa eft aut non eſt, aut facra eſt, aut facta nö eſt. Ot autẽ ne magna aut parua aut iuſta, aut iniuſtaquęcũq; legiſlatoꝛ non determina/ nit) ipſum vtiq; iudicem opoꝛtet cognoſce re, ⁊ non diſcere a litigantibus. f togát officiũ iudicũ aut legũlatoꝑ:vbi aĩaduerſide oi; gnũ cp p ea, que dicunt᷑ ad ré, ꝓpꝛie nibil alind oridit, nift ſit ne res, vel nó ſii:aut fit ne facta, vel nó facta.per ea Vo, que pᷣter rem dicunt᷑, oſtẽdit᷑, res facta fit ne ma na, vel parua, iuſta, vel iniuſta. Quo fit, vt ſint duo of cis , vt cognoſcat fit ne res facta magna, aut pua, iu / 116,7 aladuerfióce p re facta itidicareid indicare poterit, niſi cognoſcat quãta fit res, q̃re qui pter res di⸗ POR: Pꝛimus rem dicũtur, oſtẽdit᷑ quãta fit res, qð qdes cognofcere ꝓpꝛiũ eft iudicuʒ:vnde dicit. Adhuc aũt manifeftum, qm litigãtis ꝗdẽ nibil cft. |D cft nullũ aliud officiũ eft, Lniſt oſtẽdere re, ga eſt, aut nó cft, |vcin caufis de pñti, Laut facta eſt, aut facta non eft, |vt in caufis de pᷣ᷑terito, de futuris Xo nó fe extendit, niſi p aceñs, qᷓtenus ꝑtici pant nõ nibil pfentis, vel p̃teriti. Pęc de officio oꝛato⸗ ris, ꝗ caufas dicit, deinde de officio iudicis, dicit. Sit atit ne magna, aut parua, aut iuſta, aut iniuſta.(qcunqʒ legiſlatoꝛ nó determinauit ) ipſum vtiqʒ iudicè ops co» gnoſcere.⁊ nó diſcere a litigãtibus.] diſcet aũt, ſi litigã/ tes pter ré pmittat dicere.ꝗa, vt diximus, ꝑ ea. pᷣter rẽ dicunt᷑ nõ oſtẽdit᷑ fit ne res, ſed quanta ſit. Ex hiſce pʒ tria eé officia p fe fm Ariſeoꝝ, ꝗ in cá vᷣſant᷑.oꝛatoꝛis cta, vel nó facta. Judicis o ⁊ D. cognofcere, inſuper quãta res ſit, ⁊ qᷓlis, vt ſi magna, vel pua, iuſta aut initi ſta. Legiſlatoꝛis deniqʒ pꝛomulgare, atqʒ ferre leges, binc fit, vt in officio iudicis ſit, cũ legiſlatoꝛ leges non tulerit, vt ppa doctrina, vel experiẽtia ſuppleat.ob bác rem iudex quaſi peritioꝛ eſſe debʒ legiſlatoꝛe, quę etiã Plato libꝛo de legibus ſentit. | ¶ Maxime igitur conuenit, vt que recte po fite ſunt leges cũcta ipfe determinent, ⁊ qs pauciſſima iudicibus cõmittant. ¶ cõ futãdo rhetoꝛes fui tꝑis Ari. obiter incidit in fet monẽ de iudicis officio, ac legiſlatoꝛs peritia, ꝗbꝰ ex / plicatis redit / vñ defluxit oĩo.vs. ad occlarandü qd fit officii oꝛatoꝛis.Pꝛo declaratiõe itaqs iudicis atqʒ le» giſlatoꝛis, annotatiõe dignũ, ciuilẽ gubernatione fimiv: lem eẽ mũdano regimini:vt ét Ariſt. ingt libꝛo de cau fa motuũ aĩalium / nã, vt in müdano reg oium regimĩe a ſupꝛemis influxus deueniunt ad ima per cauſas cęle / ſtes medias, (nam cũ (upme ſubſtãtie, vt deꝰ, ceteręqʒ Cóméta^, poſſint, celi conſtituti fuerunt, vt Plato fentit in aL i meo, per quos eiuſmodi diuini influxus ad nos dedu / cantur, ) ita quoqʒ in ciuili ipfo regimine fant legam latoꝛes, qui pꝛincipes, ⁊ ſupꝛemi ſunt, litigantes autes, imi, medij deniqʒ indices. Deuenit igitur legiſlatoꝛis iudiciũ p medios iudices vt diuinaꝑ ſubaꝝ ĩfluxus de ſcẽdit ad ipfa moꝛtalia p cęlos, qᷓre vt in mũdano regi mine mediũ. vs.cclus fapmi, imi nã ꝑticipat, vt Peri⸗ patetici declararũt, ſic et in ciuili regimĩe indices legiſ⸗ latoꝛis ac litigãtiũ officio ꝑticipare debẽt.Ari.igit᷑ vo / lens oſtẽdere ꝗd a legiſlatoꝛe, ꝗdue a litigãtibꝰ ipſis iu dex mutuet᷑ p accipit jles e£ leges beát, qs legiſlatoꝛ gmulgat, diẽ. l Maxie igit ↄuenit, vt à recte pofite ff leges lab ipfo legiſlatoꝛe, ( cũcta, d ótermiari poffint, Lipfc lleges determinẽt, Jcafüfqs oc, vt fieri põt, deci dant, ⁊ Gi pauciſſima ĩudicibꝰcõmittãt jꝑ d ĩnuit iudi cema legiſlatoꝛe plura q; a litigãtibꝰ mutuari. quippe cum a legiſlatoꝛe quid iuris ſit, accipiat, a litigantibus So, flacta ne res ſit, vel non (it, Pꝛimum quidem quia vnus aut paucos admodum pꝛudentes qui leges ferre ac in dicare poffint faciliꝰ eft iuenire q; multos ¶ Cũ accepiſſet legiſlatoꝛẽ pau^iudicis pzudétic,atqs arbitrio relinqͥre db, vt ↄclnderet plura iudice a legi latoꝛe q; a litigãtibꝰacciꝑe:nũc id trib? rónib? pbat,p* eft,qa leges ferre fpectatad vnũ, vel (altes ad paucos, Solon eni Atheniẽſibꝰ leges tulit, ⁊ fnit vnꝰ, Ligurg? Lacedemonijs, ⁊ rurfus vnꝰfuit, Minoes Creiẽſibꝰ dmodũ pis dentes ívQgovóUy T$ büfapíétco inuenire AKE accipere
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3