Expositio atque interpretatio lucida in libros artis rhetoricae Aristotelis / [Agostino Nifo].

  • Agostino Nifo
Date:
1537
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Expositio atque interpretatio lucida in libros artis rhetoricae Aristotelis / [Agostino Nifo]. Source: Wellcome Collection.

    14/316
    ex ppinquo * ex ſuboꝛto Rhetori. etiam vnus exiſtens, ⁊ ſi pluxes fuerint, pauci funt, qui leges ferunt, idicare autem fm leges latae ſpectat ad multos. nam in ſingulis ciuitatibus, atqs quantumnía paruis oppidis opoꝛtet effe iudices legibus latis vten / tes, cum igitur plura ⁊ perfecta inuenire ſit longe diff cilius d$ pauca vel vnum inuenire, ideo iudicibus pau ciſſima (unt cõmittenda, ſed omnia per leges traden / da: ne inſcitia in iudicis errent: vnde dicit. l Pꝛimum quidem, quia vnum aut paucos admodus pꝛudentes legiſlatoꝛesl qui leges ferre, ac iudicare poſſint, faciliꝰ eſt inuenire q; multos liudices, qui legibus pofitis vti poſſint. ¶ Quo vo ad verba attinet, annotatione oi gnum verba vltima legi cum negatiua particula:⁊ ꝗdẽ non recte, quoniam( vt pʒ) ſuperflua eft omnino. bempoꝛe conſideratis fiunt. Judicia autẽ ex f, ⁊ expediens bene iudicantes. p ꝛoſpicere iv d videre * iV adunib?are fubito leges ferre.Judicia Vᷣo bꝛeui tempoꝛe cõſidera / ges determinata reperiret, quibus iudicare poſſit, non poterit recte iudicare, ſepiſſimeq; in erroꝛem dilabet᷑. Quare arbitrio iudicum pauciſſima cõmittenda ftnt, to quidem j⁊ longol tempoꝛe fiunt.iudicia autem j⁊ de perſonis eft fed « de futuris, « vlibꝰ hominibꝰleſt, que ratio docet legülatozie ditiones efle tbeticas,quia (unt incircũſtantionatę. Judicum ?o dftiones, ⁊ indi/ cia effe hypothetica, quoniã circa caufas,que fünt quc ſtiões circüftantionate, ꝓpterea fübfcribit.| Senatoꝛ autem ⁊ iudex de pfentibus ias J.f, factis perſonis,⁊ ho minibus, ſ⁊ de determinatis, lac öſignatis particulari: buſqʒ bominibus, perſonisſ iudicat. (T Quo o ad yerba attinet, ſenatoꝛ, grece eft zio ro 18 latine tũ pꝛefectus, tuʒ contionatoꝛ, ſiue cõſiliarius, ⁊ vtrũqʒ fit, de us pꝛoſpicit, que de pꝛeſenti ſunt, ⁊ de bominib? de nere, ⁊ dicit, lad qs]. homines, vt ad amicos;L ⁊ ama ⸗ re iam, |t ad quos.ſinimicosſ odiſſe, I ad quos.ſpꝛo pinquos, yt ad filios, vel id genus « ppzium cõmodũ anne xa ſunt ſepe, vt non amplius ſufficienter verus p / fpicere poſſint, ſed obtenebzare iudicium ppzio volt ptifico, aut doloꝛifico. ¶ Quo Xo ad verba attinet verbum obtenebꝛare grece € ? xor? v, latine tum adumbzarejtu$ obtenebꝛare, eſt auté adũbꝛare verb tractum a pictoꝛibus, qui planas ĩimagines adũbꝛant, yt ſolide videãtur:ſic index ppzium iudicium adũbꝛat ppꝛio doloꝛifico, aut voluptifico:quatenus nó plane ꝓpter ꝓpꝛiũ bonum / aut malum iudiciuʒ facit,f5 adũ⸗ pꝛatiue. Tunc affert concluſtone, ⁊ dicit.¶ Oe alus igit. yt diximus.ſ.vniuerſalibusl opoꝛtet q; pauciſſimis iu dícem pꝛincipem j⁊ dm l facere.] quare difficile cft jipfoe| bene iudicantes indicare iu ſtum, ⁊ expediens boc eft « equis (T. Quo So ad ver / ba attinet, verbum ex ppinquo, grece eft z£ bro y jov, r antiquus interpe ex ſuboꝛto expoſuit, qð nó cft mihi diſſonũ, nã que iudex ꝓſpicit, mox ſuboꝛiuntur. quidem legiſlatoꝛis non de particularibus nerſalibus eſt, Senatoꝛ autem ⁊ iudex de pꝛeſentibus iam, ⁊ determinatis fndicát:ad quos ⁊ amare, odiſſe, ⁊ ꝓpꝛium cõmodũ annexa (ant ſępe, vt non amplius ſufficiẽter verum pſpſcere poſſint:ſed obtenebꝛare iu De alijs igiturCvt diximus )opoꝛtet d5 pau. ciſſimis iudicem pꝛincipem facere. | le eſt pꝛoſpicere verum, iudicibus auteʒ perdifficile le ſpicit, ad que nec amoꝛ, nec odium, nec vtile annexum: eſt. Judicibus Vo perdifficile:ꝗa pꝛoſpiciunt de pᷣſenti bue, particularibus hominibus, vt de amicio, vel ini cffe indicibus relinquẽdal maxim lac potiffimum ar eſſe, aut foꝛe, aut non foꝛe:aut eſſe aut no ee, neceffe eft indicibus cõmittere nõ cni poſſi⸗ bile eft hec legiſlatoꝛem ß̃uideree tc ! . ſub⸗ fcribit moxque legiſlatoꝛ relinqre dʒ iudicibus, vt ex hoc accipiat, ã ſudex ab ipſis litigatibus ſumit, ⁊ dicit, Lid anté,qà eft facri es, at nó factü effe j. de pieritis, Laut foꝛe, aut nõ foꝛe . ſ de futuris, aut eẽ, aut nó e€ ].f. de pñtibusl neceſſe eft indicib? cõmittere,j cuitie cãm aſſignat, ⁊ dicit. . Nõ cni poſſibile eft bcc legiſlatoꝛẽ p tiidcre, ſcuz bec oꝛiant᷑ ex facto:⁊ hec accipit a litigãti/ bus, pz igit iudice efte dft mediũ inter legiflatoze,« liti gantes, ꝗppe cũ aliq a legiſlatoꝛe, aliqͥ a litigãtibꝰ acci piat.¶ Sed circa ea q Ariſt.dixit, annotatiõe dignum ditoꝛ, alius / ꝗ dieit᷑ legũlatoꝛ, ⁊ tertius 02 index, qui fm leges iudicat:ideo pmo videamus de legũ conditoꝛe:⁊ dicamus gi legũ cõditoꝛes funt pᷣncipes, qui in fuis rev gnis abſolutã poteftate hñt, quiqʒ ét vim hñt, qua ſub ditos coercere prit vt legib? pareãt.Ex D ps nullũ pofy ſe leges cõdere in regno vel cinitate, qui in illo. vel illa abſolutã atq5 public poteſtatẽ nó babeat Sʒ qrít bic vtri tyránus poffit cõdere leges, ⁊ pᷣma facie vz qx buius rei cã eſt, qm̃ cffect?legie eft facer. boies bonos; dt tyrãnus nõ cõdit leges, vt faciat hoĩes bonos, ſʒ ad ſuã vtilitatez. Amplius q̃tuoꝛ ſunt actus legis, ĩperare, pꝓhibere, ꝑmittere, ⁊ punire.Imperare qdé honeſta, nã vt dĩ gelenchoz lex iubet vitiere zm oẽs virtutes; p: hihere aut 22ía vᷣtutibꝰ:vñ ⁊ Ari ibidè fübdit, phibe re omnez malitiam. ꝑmittere o ea, quę non ſunt ſim pliciter mala, ſed poffint effe mala, ⁊ bona.punire de / niqʒ, ne bomines de bonis tranſeant ad mala. Oderũt enim peccare mali foꝛmidine pene, ſed tyrannicarum
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3