Jo. Baptistae Morgagni ... Opuscula miscellanea quorum non pauca nunc primum prodeunt. Tres in partes divisa ... / [Giambattista Morgagni].

Giovanni Battista Morgagni

Date:: 1763

Credit: Jo. Baptistae Morgagni ... Opuscula miscellanea quorum non pauca nunc primum prodeunt. Tres in partes divisa ... / [Giambattista Morgagni]. Source: Wellcome Collection.

252/296 page 44

$Agnelli loeo^ qu* ad eos fpedare potuerint ; fpedaf- fe autem aliquas, apparet ex Blondi ( e ), Judinia- ni ( / ) , Thomaii ( g ) , & Rubei ( b ) ledione , qui , Ravennatum adjutores in eo ipfo pericule de quo Agnellus hic loquitur, memorantes, magno o- mnes confenfu Comadenles diferte connumerant. Quin Blondus apertiffime odendit , fe hunc quem confideramus , Agnelli locum in iis nominandis ede fecutum. Haec enim, inquit, dcfcriptio ab Agnello,qui pro- pinquus illis temporibus fuit , accuratiffime fati a , magnam oflendit fluviorum , populorum , & locorum regionis mutationem. Cervienfes enim, & Comaclevfes , nunc pene nulli , copiofa fuerunt manus. Quae cum de Cervienfibus etiam lego , Cerviamque a tribus praeterea quos laudavi, Hi (loricis inter eas quae Ra¬ vennatibus auxilio fuerunt , civitates primo pariter loco memoratam animadverto; facile adducor ut cre¬ dam, aliquid ibi deeiTe, ubi fuprq We(Telingius le¬ git , Sarxena excubet Cervice, probabiliter quidem , ut dixi, ii alios quam codices ab Dodidimo Edito¬ re Agnelli reprafentatos, non fpedemus. Sed Hido. rici illi aliter fcriptis, & fidelioribus, ut puto, co¬ dicibus utebantur . Quos inter is, facile vetudidj- mus, fuit quetn perlegiife, & quce e re fua edent , inde excerpfilTe videtur Rubeus ( i ), & quem po- dea quedus ed , fuperioribus armis ab Ravenn. ^Ar. cbiepifcopatus Bibliotheca fublatum , nullibi inveniri, Qu:e de nodratibqs proxima funt apud Agnel¬ lum , Livienfes accola inflent in Jittore curvo, nec Weifelingio , nec mihi ea eflc videntur, ut muta¬ tionem requirant. Secus quse de Faventinis fequun- tur . Haec ille ita refcribenda ede, cenfuit , Beden- tem veterem Utentem amnem caflra Faventinq fcruten. tur. Quae fi de Roncho dida accipias; podim for- tade non improbare : non polfim autem , fi de Mon- tono, ut fqfius alibi ( k ) indicatum eft. Hade- nus haec, quse, ut vides, ad littus attinent quod fu- periore Epiftola fpedavimus: ideo autem hic attigi¬ mus, ut luculentius appareret, eodem quo nos, or¬ dine Agnellum hinc ad diverfam plagam tranfilide; ab ea autem per littus alterum ad Ravennatem de¬ mum portum venide . Attendas igitur quse porro ad¬ jecit de littore hoc altero ; ea enim funt quae ad portus attinent reliquos, & ad quae rede intelligen- da utile eft novide ubi duae illae edent vEdes facrse , S. Maria; ad Blanchernas, & S. Mariae in Palatiolo. 6. Ea autem ad hunc modum legenda ede, cenfuit Weflelingius . Tofl , Satcmum portum , & Eridani ora Cornelienfls acies luflrct . Coriandri campos , <& loca cmnia circa phalanges armata, Bononienfts Erida¬ no tranfmijfo portum Lienis fervent. Mihi vero ma¬ gis placeret , (i inter duas illas voces circa , & pha- langes majori didindionis nota interpofita , minori autem inter lujtret , & Coriandri, aciei Cornejienfi praeter Vatreni portum , & Augudae Fodae initium ludrandos infuper daremus in proximo littore Corian¬ dri campos, & loca omnia circa; phalangibus autem Bononienfibus, trans Auguftam Fodam tradudis, ]o. cum praecipuae curae fervandum adignaremus , por¬ tum Ravennatem. Sed Wedelingius, cui Satcmum , id ed Vatreni portum primo quidem placuerat hic legere pro Lachernum, maluit podea Blacbernum re- feribere, five Blachernarum, qui videlicet portus co¬ gnomen traxidet a Sacrario Virginis Mariae ad Bla- chernas. Et negari quidem non poted , fic minus a voce quae legebatur, Lachernum recedifle. Seduc Va¬ trenus , feu Vatreni portus noti/fimus ed ( / ) ; fic Blachernus omnino ignotus ; qui fi quis fuit, cum haud minus quam Blacherns, fuburbanus fuerit; non videtur a portu Ravennate aut diverfus fuide, aut longe abfifide , ut puta fi forte eas Fodae Augufta? oras quae Ravennam attingebant, ufu dumtaxat fpe- dato , portum vocadent minus propria fignificatio- ne , fed vulgari confuetudine , ut nunc Romani ripas Tiberis duobus in Urbe locis portus vocitant . Vi¬ des quo defeendam, ut ratione aliqua tuear ViriCla- ri/TJmi cogitatum. Namque ab Ravennate portu ut propofita requirit partitio , non diverfum fuiflfe qui crederem, cum alterum Blachernum portum, alterum autem portum Leonis in ida una, eademque enume¬ ratione didum ab Agnello viderem, & alterius cudo- diam Cornelienfibus, alterius Bononienfibus adigna- tam! Non puto autem , a te illud ex me requiri, ut portum Leonis eundem ac portum Ravennatem fuif- fe , odendam . Satis id ex Rubeo , cum Agnello, aliifque Hidoricis collato, omnibus, ribique in pri¬ mis ede manifedum , cenfeo . Nodi enim , Rubeum ( m ) ubi Odoacrem narrat a Theoderico Ravennae obfedum , hunc feribere Arimino naves aliquot ca- flellis munitas, Dromones Graci vocant, advehi in Ra¬ vennatem portum impevaviffe , quo ab ea etiam parte obfidio acrius inflrueretur. Hoc autem illud ipfum eft quod Agnellus, ut initio diximus ( n ), de Theode¬ rico narravit ; & abiit ad Ariminum, inquit, <&■ ve¬ nit exinde cum Dromonibus in Tortu Lione . Neque obftant quas continuo fubjecit , ubi poflea palatium modicum adifleare juffit in Infula non longe a littore maris , ubi nunc Mcnaflerium S. Maria cjfe videtur infra balneum non longe ab Ravenna milliario VI. Nam etfi hsec a nobis de Palatiolo , & de Aide S. Mariae in Palatiolo ita ut par erat, explicata funt ( 0 ) , utrumque autem multo majori ab Ravenna intervallo didare , oftenlum ed , quam tunc portus Ravennas didare podet ; tamen illa Agnelli vox ubi fi quod a primo videtur, fignificaret, in ipfo portu indicaret fuide palatium aedificatum , quod nec veri fimile ef- fet , & Agnello repugnaret ibidem in Infula aedifica¬ tum dicenti, quam Rubeus ( p ) deferibit, ubi et¬ iam, ut didum ed ( q ) , Palatiolam vocat . 7. Sed quoniam Vir Cl. Agnelli Editor ( r ) ad propofita illius verba adnotavit, loci faciem adeo im¬ mutatam ejfe , ut difficillime conjici pofflt, ubi Tala- tium Theodorici, Tortufve Leonis fuerit; me quoque juvat admonere , non illum ipfum locum in quo utrum¬ que fuit, digito indicari nunc pode ; fed tamen fatis ede, (i palatium prope Aidem S. Marise in Palatiolo fuide dicatur, Portus autem Leonis ibi, ubi tunc Ravennas erat portus : quem urbi proximum fuide exidirao Theoderici temporibus, neclortade ita pro¬ cul ab ejus Maufolseo, Rotunda nunc vocitato, fi in verbis quidem Agnelli, alias (/) a nobis de eo pro- dudis, quod ipfe adifleare juffit extra portas Arteme- toris , quod ufque hodie vocamus ad Earum , fi, in¬ quam, duo ida ultima verba ad Earum fic accipienda credis, quafi turrim auandam Phaream fignificarem. Utcunque id ed ; fatis, ut dixi, in prasfentia ed , Portum Leonis illum tunc fuide, ex quo uno urbs , alioquin undique obfeda, advedam mari annonam ac¬ cipere potuidet, nifi dromonibus fui flet claufus. Ita¬ que Blondus ( t ) quanta id fidum rerum in urbe penuria confecuta fit , narrat, fimulque Ravennatem portum tunc portellionem fuide diffum ; nam apud Ciaffem urbem tunc erat major portus; ut apud Agnel¬ lum , quem in ea narratione audorem laudat , non legide Tortu Lione, aut parte Lionis, vitiato ibi, uc opinor, codice, videatur: quanquam unde id Lionis nomen provenerit, & num tuto nunc referibatur Leo- nisy pro certo dicere non aulim. Vides interim, un¬ de Blondus Portellionem tunc appellatum crediderit : quod, aut Portilii nomen, ab illo acceptum Leander ( u ), & deinceps alii , inter quos Rubeus ( x ), & Coronellius ( y ) iterarunt. Sed Paulus Merula ( £ ) cum Ravennatem portum affirmat vel nunc Tortellio- nem vulgo dici — quod Cladenfi illo multo minor , aeque vera tradit , ac cum ibidem , Sidonii verbis abufus, alibi ( a ) a nobis deferiptis, Cladenfem fuil- fe, ait, veterem portum , novum autem hunc Raven¬ natem; quafi vero hic ante Cladenfem, fi non tantis cladibus, at alicui certe dationem, ut in aliis poiui Litteris ( b ), non prasbuidet, 8. Cum vero hunc Ravennatem portum dico; ca¬ ve , aliter a me didum credas, ac paulo ante decla¬ ravi . ( e ) Hi(V, Dec, 1. I. 10. (/) De Orig. Venet. 1, 9, ( g ) Hd. di Rav. P. 1. c. 8. ( b ) Hift. Rav, 1. 4. ( i ) 1 b 1 d. 1. 5. ( k ) Epift. IV. n, 15. ( l ) Vid, Epill. III. n. & Epift. VI, n. 17. ( m ) Hift. Rav. 1. j. ( n ) fupra , n, ( 0 ) lbid. & n. 4. ( p ) Hift. cit. 1. 7. ( 9 ) lupra , n. 4. ( r ) in Obferv. ad Vit. S. Jo. I. n, 7. ( / ) Epift. III. n. 10. { t ) Hift. Dec. 1. I. ( u j Defcrir. di tutta Ital. Reg. 14. ( x ) Hift. cit. I. i. f y ) Ravenna Ant. ( ? ) Cofmogr. P, 2, 1. 4. c. 2%. ( « ) Epift. VI. n. 10. ( b ) lbid. n. 2. *$