Jo. Baptistae Morgagni ... Opuscula miscellanea quorum non pauca nunc primum prodeunt. Tres in partes divisa ... / [Giambattista Morgagni].
- Giovanni Battista Morgagni
- Date:
- 1763
Licence: Public Domain Mark
Credit: Jo. Baptistae Morgagni ... Opuscula miscellanea quorum non pauca nunc primum prodeunt. Tres in partes divisa ... / [Giambattista Morgagni]. Source: Wellcome Collection.
264/296 page 56
![ufque pertinet occafum refpicientem, veteri urbi pau- latim additum eft. Unde caufa apparer, quare sdifi- cia qua» a fingulis.iis pontibus ad lingulas illas Por¬ tas jEmiliam continent viam. Suburbia difta fuerint, & adhuc dicantur. Ad horumque fimilitudinem , quaj duas alias iplas quoque bene amplas longafque vias comprehendunt, a Foro ad totidem Portas ducentes, qua» videlicet ad meridiem eft, & quas ad feptemtrio- nes converfa , Suburbia a Forolivienlibus vocantur j quando alia via, Equitum olimdidta, quamvis a Fo¬ ro ipfa pariter incipiat, &, liqua alia, ampla fit, nec minus longa, quam ^Emiliae pars illa, ipfi ferme pa¬ rallela, quam dixi inter duos pontes contineri, nun¬ quam Suburbium appellata eft, aut appellatur, nimi¬ rum quia non addita fuit veteri urbi, fed ab eadem fuerat. comprehenfa . 9. Nunc priufquam caufas peculiarium nominum Suburbiorum quatuor perquiram ; de altero quem pau¬ lo ante memorabam , amniculorum ponte nonnulla ex me quazri polle, fcio. Nam qui alias ( £ ) de jjtero illo fatis fcripferim, & ab Romanis, cum /Emiliam munirent viam, impolitum eITe, confirmaverim; cur non ab iifdem eodem tempore, eandemque ob cau- fam hunc quoque alterum impofitum fuiffe putem ? Ego vero id quidem puto, nec tamen pro certo affir¬ mo , ut qui neque ullis in manu exaratis Chronicis , nedum per typos editis libris ejus rei mentionem , aut indicium offenderim, neque cum paulo ante aeta- tem meam ad Pontem hunc ipfum Panis illud exftru- dum fit Publici Palatii latus quod meridiem fpeflat, ab iis qui tunc vivebant, & mecum diu vixerunt po- fteaaudivi unquam, in jaciendis altis ejus aedificii fundamentis lapides repertos effe, quales, ut in alte¬ ro illo Ponte videmus, procul dubio debuiffent, Ii pons, aut fundamenta pontis , ab Romanis conftru&i, ibi olim fubfuiffent. Quin legere potes apud Bono- lum (a ) , Pontem Panis ab Scarpetta illo I. Orde- laffo aedificatum ; & alveo amniculi tunc videlicet cum in Canalem converfus fuerat ( vel potius antea ) im¬ politum , corruiffe , itaque A. 1214. a Forolivienfi Praetore effe reftitutum , ut lapis oftendit Palatii pro¬ ximo parieti affixus. Qui tametli id fadium doceat ad honorem <& publicam Civitatis utilitatem , non tamen marmoreum pontem fuiffe, perhibet, nec vero credi, bile eft , fed verifimilius lateritium tum quando ab Ordelaffo fuit aedificatum, tum quando poltquam cor¬ ruerat, a Praetore eft reftitutus; ut omnibus, & con¬ ditione in primis eorum temporum penlitatis, ligneum ante Ordelaffum fuiffe, credam,. Porro in eo lapide jculpta Infcriptio cum uti a Bonolo ( b ) defcripta eft, Praetorem illum fic proponeret, ut qua ex domo effet, intelligeret nemo j denique cum huc leceffiffem altate anni 1742. & alia quaererem , forte accidit, ut in hunc lapidem conjicerem oculos, & cum propter antiquam litterarum formam, verborumque compendia fieri non poffe perlpicerem, ut figlas notalque in la¬ pide altius polito fatis dignofcerem ,• edypum mihi exemplum molli gypfo appreffo, & mox liccato pa¬ randum curarem. Quid quaeris f* Vix infpexeram , cum praedare cognovi, Praetorem illum Guarinum , ut le¬ gerant, de Scovicale, fuiffe legendum de Santlo Vita¬ le , id eft de nobiliffima Gente quae etiamnum Parmae ornamentis omnibus confpicua floret, cognomento ita- ]ico Sanvitali, Quod,- autem mihi, idem eundis vi- fum eft Litteratis tum qui limul aderant. Amicis , tum qui poftea apud me infpexerunt j ut propterea mirabundi in libello quodam, hic perpaucis poft an¬ nis edito, traditum viderint, ad illud ulque tempus quo is libellus prodiit, perperam noltrates ineo lapide legiffe de Scovicale, cum legere de Santlo Vitale ( id nimirum quod fe mecum antea legiffe, & pervulgalle , fciebant ) debuiffent . Verum ne propter iltiulmodi nugas a propofito digrediamur ; tu , cum redieris, exemplum, quod dixi, meis in aedibus aflervatum , fac infpicias, & fiquid prsterea quod me fugerit, qua es peritia , & diligentia , animadverteris, me doceas. Tunc etiam videas, velim, an rede cenfeam, Pontem de quo loquimur, lateritium tunc fuiffe, ut lateritium illum quoque alterum fuiffe, non eft cur dubitem , quem olim eidem amniculi alveo ibi impofuerunt i ubi a Foro initium capit Equitum via, Equitum pro¬ pterea Pontem in Chronicis appellatum, in Documen¬ to autem, ad annum 1294. fpedante, quod in Tabu¬ lario extat Monafterii S. Mercurialis, *Arcum etiam Fluminis didum; Bonamicus enim quidam nominatur contrata S. Thornae <Apofloli prope ^Arcum Fluminis , cujus Apoftoli Templum , nunc S. Caroli fcis vocari, & quam proximum effe illius initio vias. Arcum igi¬ tur, feu Pontem hunc lateritium fuiffe, commonftra- re videtur fornicata illa quafi fubftrudio , ex lateribus conftans , cui paries impolitus eft dexter ad initium ipfum ejufdem vise. Veri enim limile eft, huic quo¬ que Ponti, aut magnae faltem ejus parti idem quod alteri, longo temporis decurfu accidifle, ut corrueret , nec tamen iis qui rellituerunt , vifum effe in prifti- nam altitudinem reftituendum , tum quia opera; pre¬ tium non effet, tum ne hic, ut in Panis Ponte re- ftituendo contigerat, via acclivis fieret, & fe in mi¬ nime neceffarium culmen attolleret . 10. De Suburbiorum autem , Portarumque ad quas fingula eorum pertinent, appellationibus fic exiftimo, duarum caufas paulo facilius credi poffe, quam reli¬ quarum. Nam qui Ravaldini Portam, &, quod con- fequitur Suburbium fic dida velint quod ad Raval- dinum caftellum ducerent, haud diffimilem apud alias quoque Civitates in fuis quibufdam Portis appellan¬ dis confuetudinem fpedare videbuntur. Et Subur¬ bium S. Petri fiquis forte id nominis traxiffe , me¬ cum fufpicaretur , ab adfito S. Petri Templo quod vocant in Scoto; noli propterea quod nunc ./fidicu¬ lam effe, videas, minus credere ejufmodi fufpicioni . Ex antiquis enim Documentis (c) conftat, anno 1170. cum aliis Templis Tarocbialibus fuiffe recenfitum , quin ejus , ut videtur, Redorem nomen fuum ad hunc modum olim adfcripfiffe , Presbyter Tedericus ba- fi licte S. Petri in Scoti interfui, & fubfcripft. Non me fugit. Viros in perantiquis Chartis verfandis exer- citatilhmos animadvertiffe, in iis fplendidum bafilicte nomen nonnunquam tenuibus quoque fanis tribui. Quod etfi quis contenderet in illo quoque accidiffe ; non ille tamen certa inficiari ratione pollet , Parocbiali dignitate quam ad annum ufque retinuit 1464. ( d ) , vel iis temporibus fuiffe praeditum circa quae contige¬ rit, ut Suburbium illud urbi adderetur , & ab ipfoquo nullum propius tunc habebat. Templo nomen accipe¬ ret. Sed quas caufas proferunt, cur Sclavoniae, & Gottognorum Suburbia ad hunc modum fint appella¬ ta , quanam ratione tueamur , fiquis forte ajat , videri fibi non eas effe quae pari facilitate admittantur pro¬ pterea quod primae ad retrufa adeo pertineant tempo¬ ra , ut nullius aequalis Scriptoris teftimonio , nullo idoneo veterum Documentorum indicio .poffint com¬ probari ; alterae autem cum aliae ab aliis adducantur, vel ob hanc ipfam varietatem dubiae fiant ? Et fane ; ut primas libentiffimi feponamus, nihil ex ea in qua funt, opinione detrahentes, & fecundas tantummodo perpendamus; fi noftrates eam appellationem inde effe ortam volunt quod Gothorum pars locum illum inco¬ luerint , tunc videlicet cum Ravennae degebant eorum Reges, & fuiffe ab eo ufque tempore, id eft a faeculo V. aut VI. ad noftra fervacam, & propterea Gottogno¬ rum Suburbium feribunt ; non poffunt iidem cum de Cotignola» aedificatione agitur,.id oppidum, ut alias (e ) retulimus, dicere , fic fuiffe nominatum, quia Forolivienfes illuc miffi anno 1276. ex luburbio hoc elfent, quod ubi ea de re loquuntur , feribunt Coto- gnorum . Sed & hac extra controverliam non effe , tunc pro veri ftudio faffi fumus, ut illam a Gothis deno¬ minationem Gottognorum per tot fascula confervatam effe, ex vetuftioribus tabulis non apparere, aut nobis certe, in iis quaerentibus, nufquam occurriffe, inge¬ nue fatemur . Illud occurrit potius quod mihi occa- lionem praebuit longe aliam fufpicandi originem no¬ minis Cotognorum . Qyam fufpicionem , qualis ea cun¬ que eft , ut pridem cum Academicis noftris, lic te. cum modo communicabo , fperans, non minus faci¬ lem , fimplicemque , &, quod conlequitur, verifi- milem tibi fortafle videri poffe , quam paulo ante com- ( ^ ) Epift. II. n. 8. 5c Epift. IV. n. 11. ( 4 ) Ift©r. di Forli 1, 3. ( b ) Ibid. t ( ) Marcheli Supplero. 1. 5. & 1. 2. jn fin. ( d ) Ibid, 1, 8. ( e ) Epift. VIII. n. 4,](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30457385_0264.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
