Volume 1
Glossarium mediae et infimae latinitatis / conditum a Carolo Dufresne, domino Du Cange, auctum a monachis ordinis S. Benedicti cum supplementis integris D.P. Carpenterii et additamentis Adelungii, et aliorum digessit G.A.L. Henschel.
- Date:
- 1840-1850
Licence: Public Domain Mark
Credit: Glossarium mediae et infimae latinitatis / conditum a Carolo Dufresne, domino Du Cange, auctum a monachis ordinis S. Benedicti cum supplementis integris D.P. Carpenterii et additamentis Adelungii, et aliorum digessit G.A.L. Henschel. Source: Wellcome Collection.
Provider: This material has been provided by the Royal College of Physicians of Edinburgh. The original may be consulted at the Royal College of Physicians of Edinburgh.
912/924 (page 828)
![pratis quihuscumquc cnncins ct convulsis... opera ritiir. BUTELLA , BOUTELLA , BoTELLA, LagCna, iiostris Bouteille, supra in Biita, et in Edicto Philippi Pulcii arin. i3o2. apucl PilhcEum in Cons. Tree. [Bouteilla, apiid D. (le Lauriere. torn. i. Oidin. Reg. Franc, pag. 364. num. 42-] Vide Baiillus. BuzA, Idem quod Butta, vox formata ex Gallico Bouts, vel Bouz. Willelmus Tjrius lib. 12. cap. aS : Modios et liuzas (1(1 vinum , oleum, vel met mensuvandum : qnoe Hugo de Plagori in versione Gallica Tyrii MS. hisce reddidit : Mines a ineiisu- ler bled, Boiis a mesurer vin. Perperam igitur Ludovicus de Cerda Buzaiii, saccu- lum apiid Tyrium interpretatur. Sunt aii- tem Bous, sen Bouts, ut est apud Falcetiim, proprie utres ex pellibus confecti, pice oblitis, in quibus vinum, aliusve liquor asservatur, deferturque, maxime per loca invia et montuosa, uh\ curribus aditusnon patet. In vetere Statute pro Scancionaria Regis ann. 1261 : le Baiillier, et le Chartier cles Bouts, recensenlur inter alios ejusd. Scancionarise Officiales. In alia membrana haec habentur : L'on n (ic.hetern ne Bouts, ne Bouciaus, ne harils, sans le congie du Mdistre d'Hostel. Est igitur Bouceuu dimi- nutivum a Bous. * Nostr'is Bussait et Busse, dolium. Lit. remiss, ann. i455. in Reg. 191. Chartoph. reg. ch. 110 : Le suppliant et Michelet s'en alerent en I'oslel de une jemme, oil ilz es- tnient logiez, pour lui dire qu''elle Icur gar- dast ung Bussart de vih , qu'ilz faisoient venir pour jener, el le mist en sa maison. Aliae ann. 1482. in Reg. 207. ch. iSg : Jelian le Tourneux, qui voulait vendre une Busse de vin a Jehan Martin, etc. Vide iiotas Duchat ad Rabelais, torn. i. pag. 19. etSi. BoucELLus dicitur in Charta Episcopi Ambian. ann. i3oi : Commmunitas laniia- torum debet dare D. Episcopo. quando debet ire in exerciium Regis , duo paria Boucello- rum de corio, quorum una pars teneat unum modiuin vini, reliquu vera 24. ses/iers. Ibidem Gallice reddilur, deux paires de Bouc/iiuus de cuir. [ BoUchellus alio in loco , quern videre est in voce Sagimen. ] Vetus Poeta Gallicus MS : Et eraplent souvent leurs Bouciaus De pain, de via, de gras morciaux, Le Roman d'Aubery MS : Va, si m'apporte doii viii dnu grant tonncl, A moQ Seigneur cn donrai picin Boucel. [Charlular. S. Vandregesili torn. 1. pag. 242 : Supplions humblement les Religieux Abbe et Coni'ent de S. Vandrille. Comme au- trefois lesdiz Religieux fussent tenus de por- ter deux Dotiaulx ou bards plains de vin au jour, que le pannage de la forest de Brotonne est tenu et recu en hi paroisse de Vateville, tesquels Botiaulx ou baris apparte.noient au Roy nostre Sire, et le vin qui dedans estoit, apparlenoit au Prevost dudit lieu de Vate- ville de son droit, et depuis nagueres par com- position fuite avec vous, Messieurs, par les- dits Religieux , iceux Religieux ne soient plus tenus a porter lesdits Botiaux, ni en lieu (I'iceux soient tenus de payer dix sols tour- nois... par quoi nous vous mundons que d'iceux Bateaux d vin vous tenez qiiittes et paisibles lesdis Religieux - Donne « Pa- ris Van mil trois cent quatre-ringt el treize.] Hinc Busar, in Consuetudine Lo- dunensi cap. 5. art. 5 : Et seront fails les vaisseaux a vin, comme pipes, Busars, et quarts, de bon bois, etc. Neque aliud sotiat, ni fallor, Buccellus, in Legibus Adelstani Regis Angl. apud Bromptonum cap. 8. A buzis et buccellis dicti Bouciers Oi'ficiales Scancionarise, quibus Buzarum cura erat demandata. Statutum pro Hospitio Philippi Magni ann. iSiy : Devers le Cummun aura 2. Bouciers, et mangeront a court. BoLAGiTJM, Praestatio pro vino, quod in Botis, seu vasis vinariis distraliitur. [Charta anni 1297. ex Archivo Piperacensis Abba- lise : Botagium sive lesdavini.\ Charta Com- muniai Bituricensis ann. 1281. et Charta Philippi Pulcri Reg. Franc, ann. 1293. apud Chenutum in Hist. Bituricensi : Ab omni tolta, tallia , et Botagio, et culcitrarum ex- actione liberi erunt. ['Charta ann. ii5o. ex Tabul. Ma jor, monast.: Omnes consuetudines in burgo S. Martini de la valle, ct Botagium hominum suorum, ubicumque... vinum suum reposuerint, vel nuinsioncm aut refugium qualibet ex causa habueriat, ... concessit.] Charta Ricardi Regis Angl. ann. i. regiii, in Tabulario oppidi Diep- pensis : Habeant libertatem et quietantiam de consuetudine et exactione lialecum,... de nielagio, de Botagio , et g(dinagio, etc. Charta Libertatum oppidi Caroffensis in Biturigibus ann. 1191 : Prcepositus Caroffii non mittet nec aliquis serviens ad aliquem , qui vendet innum mercatum suum, ut ei de vino tribuat Botagium. Adde Chartam Li- bertatum villaede Graciaco ann. 1246. apud Thomasserium pag. 87. i55. [Alteram ChartfPm Heiirici VI. Regis Anglorum apud Kennetum Antiquit. Ambrosden. pag. 680. et ad calcein in Glossario.] Judicatum Par- lamenti Candelosae ann. 1276 : Visa qua- dam Charta Regia... deliberata fuit per ju- dicium Abbati et conventui S. Dionysii soi- sina Botagii in lerra S. Mederici Parisiensis. Charta ann. i33o. in Hist. Turenensi apud Justelluni pag. io3 : Percipiendi et exigendi pontonagia , pedagia, Botagia , dralhas, gui- dagia, etc. Alia Guillelmi Episc. Carnot. ann. iifi6. apud jEgid. Bry in Hist. Co- mit. Perticens. : Botagium et Cornesagium Vicecomitis est. Occurrit non semel apud Doubletum in Hist. Sandionys. pag. 43i. 432. go5. 907. Cujusmodi vero fuerit bota- gium pluribus docet Charta ann. i553. pro prsedio de Linieres in Biturigibus : Item ledit Seigneur a un autre droit, qui se rfomme droit de Boutage, qui est dit general et universel sur tons les hommes et femmes, bourgeois et bourgeoises de ladite terre et Ba- ronnie, lesquels bourgeois et bourgeoises doi- ^•ent audit Seigneur pour ledit droit de Bou- tage, quand ils ou iun d'eux vendent en gros ou en detail un tonneau ou poinsson de vin, ou quand ils I'aclietent pour le revendrc et en faire leur profit, pour chascun d'iceux tonneaux Uml grands que demy, cinq pintes de vin , mesure de Linieres, ou la somme pour chascune pinte au prix qu'il vaut en I'annee en ladite ville de Linieres. Adde consuetu- dinem localem Castelli novi in Biturigib. art. 4- Accipitur etiam Botagium pro qua- vis praestatione, in Regesto temporalita- tnin, ex Camera (>ompiit. Paris, f. 48. 4g, [ Hinc etiam vox Gallica Boutillerie pi o praestatione frumentaria in Declarations temporalitatiis Episcopatus Catalaun. ann. i383. apud D. Brussel de Usu feud. torn. 2. pag. 767 : La Boutillerie du marchie, qui pent valloir pour an a crois et a descrois V. muis et demi de grain.] ^ Baut.igium , in Pra;cepto Philippi Pulcri lorn. i. Ordinat. Regum Franc, pag. 401. n. 28 : Item, ordinamus quodpedaginrii seu leudarii nova pedagia, Baulagiu seu leu- das non exigant, seu levent in locis ubi non est consuetum. * Baucagium ibi legit Cangius. Vide in hac voce. ^ BoTTiGiuji, apud Thomasserium in Consuelud. Bituric. pag. 697 : Ut nemo il- lorum... Botlagium vini alicui reddat, neque aliquam quamlibet consuetudinem. \ BouTELAGiuM. Arcliivum Abbatise Belli loci : Ego Rolandus de Dinanno Ab- batiam fundavi de Ordine S. Augustini in loco qui dicitur Bellus locus, et dedi eidem Abbati(e quidquid Canonici adipiscipoterant in terra mea, liberum ab omni pedagio, co- sluma , panagio, Boutelagio et omni alia exactione. BuTAGiuM, in Inscrip. Blesensi : Co- mes Stephanas et Adela Comiiissa, suique liaeredes perdonaverunt hominibus istius pa- trice Butagium in perpetuum , elc. ^ BuTELLAGfUM. in Charta anni 1086. ex Tabulario S. Florentii : Herveus Butel- larius dedit Butellagium suum vill(B de iVez- voit Monacltis. T[ BuTicuLATio, Eadem notione. Lobi- nellus Hist. Britan. torn. 2. pag. i32 : Quod fund de Dolo, et molendinum Hate , et Buticulatio Doli, et prata, etc. BoTARuM CoNsuETuno, in Charta Phi- lippi Aug. ann. 1185. pro oppido Ferra- riensi, apud Morinum : Consuetudinem Bo- tariim red dent, qui eam reddere debent. [ Charta ann. 1107. torn. 2. Hist. Meldens. inter Inslr. pag. 20 : Bntas etiam qiuis ex consuetudine meorum antecessorum ab Ab- batia requirebam, illis remittimus. ] Tabu- lar. Fiscanense fol. 85 : Querela verlebatur inter Joannem de Brilleio, et Hugonem Elee- mosynariam Fiscanensem super quibusdam Botis, et aliis rebus, quas ab ipso Eleemo- synario feodaliler exigebat. Fol. 89 : Innatali Domini probacone 5. sol. in vindcmiis pro Botis 5. sol. in Pascha pro sotularibus et ca- ll gis 4- sol. ^ Bote NocTURifales , f. sic dictse quod majorum Festorum pervigilio solverentur. Mabillon. Diplom. lib. 6. in Charta anni 1197. pag. 604 : Stephanus Dei gratia No- I'iom. Episcopus... nottim facimus universis, quod cum inter dilectos nostras Abbatem et monachos S. Eligii Noi-iomensis et Johannem Bulg. Can torem majoris Ecclesi(B nostra: super Botis Nociurnalibus querela diutius esset agitata... inter eos hoc modo composui- mus. Abbns eidem Cantori suisque successo- ribus in perpetuum singulis annis in trfbus solemnitatibus, Pascha scilicet, Pentecoste,. in festo B. Eligii msliwdi, duos flatoncs ac duos simecellos solvere tenetur. \ BoT« MoNiALES. An Modules, hoc est unius modii? An Moniales diclae quod vel a monachis, vel ad mensui-ara monacho-](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b21904418_0001_0912.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)