Volume 1

Glossarium mediae et infimae latinitatis / conditum a Carolo Dufresne, domino Du Cange, auctum a monachis ordinis S. Benedicti cum supplementis integris D.P. Carpenterii et additamentis Adelungii, et aliorum digessit G.A.L. Henschel.

Date:
1840-1850
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Glossarium mediae et infimae latinitatis / conditum a Carolo Dufresne, domino Du Cange, auctum a monachis ordinis S. Benedicti cum supplementis integris D.P. Carpenterii et additamentis Adelungii, et aliorum digessit G.A.L. Henschel. Source: Wellcome Collection.

Provider: This material has been provided by the Royal College of Physicians of Edinburgh. The original may be consulted at the Royal College of Physicians of Edinburgh.

    915/924 (page 831)
    BYR ab omni carnagio, festa^io, baiino , qualibet Buyssa vel Buyssis. An Buyssa idem est , quod Biiza, Vas vinarium, ita ut hie acci- piatur pro Botagio vel Consuetudine Bota- rum, de qiiibus in Butta. 3. I. BUZA. Vas vinarium. Vide Butta 3. If 2. BUZA, Navigii genus. Vide \ 3. BUZA, Annonae species. Cliarta MS. Caroli Flandrise Comitis : Et iintim garham de Baza. Vide Budia et Bulzet. f BUZECAKL. Vide Buscarla. * BUZECCHiE, ab Ital. Buzecchia, In- teranea, exta. Stat, datiar. Riper, cap. aS. fol. 16. V : Quod aliquis leccharius non deheat ullo modo tenere Buzecchas alicujus bestice super banchis vel viis extra stationes suas, nec ipsas Buzecchas in ipsis jontibus projicere. Vide supra Buella. BUZERIUS, ex Gall. 5of(cAe/-, Carnifex, lanio, in Constitut. Neapolitanis lib. 3. tit. 36. \ BUZERCC!^, In mari mersus, ab Ar- morico Beuzi, Mergi. Acta S. Budoci MS : Azenor angelica et beata;, ut asserunt, cui devote inserviebat, virginis Brigida; ministe- rio cibata et consolatn, filium in dolio pepc- rit, quern Budocum multi, Buzeucum cceteri, Euducum vera nonnulli, nec ab re quideni, vocaverunt : Budocum , cui mala gens invi- deret, Buzeucum, mari mersum; Euducum, boniim ducem eventu rerum interpretantes. BUZI, interpretatur despectus vel contem- plus. Papias. Idem forte quod bulia etc. de qua voce in Bausia. [Ab Hebraico Bus vel Bouz, Sprevit.] * BUZIANI, Haeretici, ab autore Buzone sic dicti, Valdensium sectarii. Benzo episc. Albens. in Comment, de reb. Henr. III. imper. apud Ludewig. torn. 9. Reliq. Msj. pag. 372 : Ab inferno prodierunt noviter hce- retici Pataiini, Buziani non curantes quid loquanlur, ut pote frenetici. Artddinus patariani primitus edocuit, Buzo filius bu- ziam consvquentcr vomuit. * BUZINA, pro Buccina , in Charta ann. 1223. ex Tabular, eccl. Massil. f BUZSECARLA. Vide Buscarla. ** BYBERIS. Testament, ann. i3i7. ap. Guden. Cod. Dipl. vol. 3. pag. 786: Lego... pelliceam meant, dictum Byberin. Vide Beverinapedis in Bever. 1 BVEZIUM. Vide in Bedum. i BYKERINGTAKEL. Vide Bundellus in Bimdela. \ BYMIXUS, dicitur delucernaduplicis ellychnii apud Muratorium tom. 3. pag. 204. pro quo Cangius noster in eodem exemplo legit Bimixus. Vide Myxa. BYNGHEYS. Bracton lib. 4. tract, i. cap. 38. § I : Qualia sunt blada.^ prata, ligna, Byngheys, sicut adboves. f BYNOJIIUS. Vide Binomius. f BYRDLYME, ab Anglico Bird, Avis , Saxonice, PuUus et Lime, Island. Lym, Dan. Lim , Gluten : est ergo Byrdlyme, juxta vim nominis Gluten seu viscus ad capiendas aves; Gall. glu. Kennettus An- tiquit. Ambrosden. pag. 574 : Et in duabus seris magnis 11. den. et in una lib. de Byrdo lyme empt. ibidem iii. den. % BYRETUM. Vide Birretum. BYRGUS, pro Burgus, ex ivup-yo;, ut qui- dam volunt. Charta Caroli Magni apud Meurissium in Episcopis Metensib. pag. BYS 185 : Nec homines eorum permallos, Byrgos publicos, nec per audientias malhis deberet admallare. [** Leg. mallobergos.] 1 BYRNAX, BvRNE. Vide post Brunea. ^ BYROTA , Vehiculum constans duabus rotis. Baldricus Dolensis Archiep. ut se ipse nominabat, in Itinerario MS. Abbati et Monachis Fiscanensibus dedicato : Cum forte in ilinere repp'.ri Byrotam onerariam viclualibus donini Abbatis rejertam. Vide Birota. * BYRRUS. Vide in Birriis. BYRSA , Corium, pupoa. Rabanus Mau- rus Poem. 29 : 'Cinnit cos vclainine Byrsoe, Et decciitissirac, etc. Althelmus de Laude virg. v. 25 : ExiD tortores biiculam degluberc Byrsa Mandant. Byrsum. Miracula S. Adelardi Abbatis Corbeiensis cap. 5. Denique ipsum (corpus S. Adelardi)... in mundo pnllio, postea in Byrso cervino invoh'erunt. BYRSAGIUM, Hungaris Birsag, Mulcta judicialis, compositio piiblica, quee fisco infertur. Decretum Sigismundi Regis Hun- gariae ann. i435 : De Byrsagiis autem Co- milum pnrochialium ad portionem judicia- riam pertinentibus, Contites Parochirdes et judices, cequam inter se divisionem fac.ere tenentur. Infra : Partes tamen litiganies, quandocunque voluerint, absque requisitione Judicis, et onere solutionis Byrsagiorum, liberani concordandi habeantfacultatem. Oc- currit ibi non semel. Vetus Constitutio de officio Comitis Palatini cap. 9. apud Gold- astum tom. 3. Constitut. Imper. pag. 4o3 : Cwterum , si qui jure coram Comite Palalino in Byrsagiis, ant aliorum judiciorum oneribus convincantur, etc. A Bursa videtur manare, quod in Bursam publicam,seu in fiscura ejusmodi mulcta inferatur : undeAdagium: Bursa oculos claudit, dicite Byrzagiuni. BYRTHINSAK. In Regiam Majestat. lib. 3. cap. 16. inscribitur, de lege Byrthinsah, alias Burdingsali. Ubi SkenKus vocem ef- fictam putat ex Burding, onus, et sak, saccus , q. d. onus cibi in sacco. Agitur ibi defurto vituli vel arietis, vel quantum quis supra dorsum suum poterit portare de cibo: de quo quidem furto curiam non tenen- dam esse statuilur. Burringsek banc legem vocat etiam idem Skenseus. % BYRZAGIUM. Vide Byrsagium. BYSSIJf.E LucERN-E. Anastasius in S. Silvestro pag. 17 : Ante corpus B. Laurentii Martyris argento clusam ipsius passionem, sigillis ornntnm, cum Lucernis Brssinis ar- genteis pensant. etc. f. bimixis. f BYSSIS, vel Bysses Noctis, f. Du« noclis Vigilia, seu bina spatia secundum antiquam consuetudinem noctium dividen- darum, a Latino Bis. Gesla Tancredi apud Marten. Anecdot. tom. 3. col. 174: His perterritus, ubi somnum evasi, jam simul certior/actus sum et sollicitior, adhuc amhi- gens clamne facerem an palam : in hac cura totum transegi diem et Byssem noctis, et orationi et jejunio vacans, postulansque a Deo vicem tertiam , si dam ab codem fuis- sent. \ BYSSUS DiRECTORius, Mappa ex bysso quae super directorium sen abacum expli- cari solet.Charla ann. i474- apud Miraeum BYZ 83i torn. 2. pag. 1042. edit. 1723 : Jusserunt ipsam petiam ligni de dicto vase extrahi, «t super alba et innndu sindone ilUccine ad hoc, super ijuodam Bysso Directorio extenso et explicata nude poni Jecerunt. * BVZA, Piscis genus. Tract, de Piscibus cap. 23. ex Cod. reg. 6838. C : Quce ajj.iat a Greeds dicitur. Latino nomine caret. A nostris et Hispanis Dyzu, quasi Bysantia, ut opinor : amia enlm Bysantia in pretio ha- behatur. Ab aliis Boniton vocabatur. * BYZANTIA, In ecclcsia Aulissiodo- rcnsi ita appellabatur annua quaedam dis- tributio, quae fiebat in vigilia translationis S. Slephani ad Byzantium; unde vocis origo. Stat, capit. Autiss. inter Probat. Hist. Autiss. pag. igfi. col. i '.Anno Domini 14*51 quia per depositionem antiquorum cunonicoruni ecclesice in capitulo existen- tiuni, compertum fuit quod Bizantia seu vacca vfiria antiquitus distribuebatur singu- lis anuis canonicis et aliis cam lucrnntibus, horn majoris missce vigilia: translationis beati prolhoniartyris Stephani ad Bizantium Slaluerunt et ordinaverunt, quod de ccetero dicta distributio Bizantia; lucrabitur horn prredicta. Alia aim. i553. ibid. pag. 219. col. 2 : Qui comparuerit in missa, qum celebratur in ecclesia in die S. Aniani, in I'igilia translationis S. Slephani prolhoniar- tyris in mense Novcntbri, qua: dicitur Bizan- tia , percipit inlegram distributionem illius Bizantia:, quee fit in Jrumenlo et vino apud S. Gernianum singulis annis. BYZANTIUS, Nummus aureus ab Impp. Constantinopolitanis cujus Constantino- poli , quae olim Byzantium, unde monetae nomen. Joan, de Garlandia in Synony- mis : Dragma Bisantius est, vel Aureus, atqueTalentum. Ugutio : Bizantium olim dicta est Con- staiitinopolis, unde Bizanticus et Bizan- tia s, et hinc adhuc moneta illius loci dicitur Bi- zanteusctBizantins. JoannesYIll. PP. Epist. i33. primus videtur banc vocem usurpasse : Et nostram ,iram habebit, el mille Byzan- teos palatio nostro com pone t. Baldricus Do- lensis lib. I. Hist. Hieros. : Direxerunt ila- quc Icgationem Conslantinopolim , quie voca- bulo anliqniori Byzantium dicta fuit, unde et adhuc moneUe civitatis illius denarios , By- znnteos vocamus. Willelm. Malmesbur. lib. 4. dcGestis Regum Angl. : Conslantinopolis primum Byzantium dicta : formam anliqui i^ocabuli prceferunt Imperatorii nummi, By- zantini vocati. Guntherus in Hist. Con- stantinopol. cap. i5. de Constantinopoli r Grceco nomine Byzantion vocabatur : unde et apud modernos nummi aurei, qui in ilia formari consueveranf, a nomine ipsius ur- bis Byzanlii appellantur. Perperam igitur Miraeus, qui a T'esunlione Sequanorum melropoli, vulgo Bezancon, Byzantios dictos scripsit. Charta Henrici Imp. ann. 1075. pro Monasterio Hirsaugiensi apud Trithe- mium : Ut unus aureus, quem Byzantium dicimus, singulis annis... persok'atur. Charta Henrici Imp. ann. 1107. in Metropoli Salis- burgensi tom. 3. pag. 3io: Unus aureus, quem Byzantium dicimus. Philippus Mouskes in Pliilippo Aug. : Fu sa raencons aramie, Et de Besans et d'Estrelins, Et de Mansols et d'Angcvins.