Volume 4

Commentaria in Hermanni Boerhaave aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / Gerardi van Swieten.

  • Gerard van Swieten
Date:
1742-1772
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Commentaria in Hermanni Boerhaave aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / Gerardi van Swieten. Source: Wellcome Collection.

    37/768 (page 25)
    V 6&.1198.1199. - PHTHISIS PULMONALIS. 1f $. 1396. dicetur. Infcorbuti pejori gradu frequentes haemorrhagias , ex variis corporis partibus, atque etiam ex pulmone, contingere , ad $. 1151. 3. dictum fuit. Certe & per venena obfervatum fuit, talem induci humoribus acrimoniam , ut erofo pulmone pereant lenta tabe homines. Legitur apud P/gtarcbum (b), quod Pilippus curaverit dari venenum 24rafo , non praeceps nec acre , fed ex illis , quae lentos calores primum in corpore, & tuflim excitant langui- dam , atque inde fenfim ad tabem deducunt. Leniter & tacité tulit malum, acíi vulgari & ufitato morbo teneretur , licet non ignoraret propinatum fibi fuiffe venenum. Cum autem in cubiculo , quodam ex familiaribus praefen- te , cruenta exfpueret , dixit : —Jwec [umt , o Cepbalon , vegiae amicitiae praemia. $. 1199. inc ( 1198.) oritur cum dolore levi , calore modico, H anguíta oppreffione, in Thorace perceptis ; exit fan- guis plerumque £floridus , coccineus , fpumans , cum tuffi , ftrepitu pulmonis, fibris, membranulis, vaículis arteriofis , venofis , bron- chialibus ; pulfu moli , parvo , undofo , anhelitu, fapore falfo in ore antegreffo. Ubi jam a caufis memoratis praecedenti paragrapho haemoptoe oritur , contingunt quaedam fymptomata , quae fanguinis fputum comitantur , vel & immediate praecedunt ; quae merentur accuraté cognofci. Facile autem in- telligitur, nulla talia figna praecedere haemoptoén , quae a vi quacumque pulmonibus illata fequitur, per tuffim , clamorem &c. de quibus ad numerum fecundum praecedentis paragraphi dictum fuit: a talibus enim caufis fubita vaforum ruptura fit. Verum ubi vel per anaftomofin , aut & erofionem len- tam vaforum , inítat haemoptoc , tunc folent quaedam praecedere fympto- mata. Obfervavit Hb»fmanunuus (i), extremorum corporis refrigerationem & conítri&tionem haemoptoen inftantem praecedere , praecipué in pedibus laffi- tudinem, flatus in abdomine , alvi adítrictionem , pectoris oppreffionem , & difficilem fpirationem (&). Alibi (7) vero , ubi de fanguinis fputo agit , his ad- dit figna fequentia: horripilationem nempe in cute , vaforum in manibus eva- nefcentiam ,* dolorem in dorfo ,' Zomec fequeute im faucibus titillatorio C2. fecun- dum tra&um arteriae afperae quafi prurieute fenfu ,. fub calida ebullitione €9. un- dulatorio in dextro latere motu y. ipfa eruptio fanguinis incidat. Alio loco (4). undulatorium illum motum vocat Zolerez: gravativum. undulatorium circa dia- phragma. Plurima ex his fymptomatibus aliquoties & mihi contigit in praxi obfervare , licet non omnia in omnibus ; & vidi homines , qui jam aliquot vicibus haemoptoen pafli fuerant , illam fibi ipfis praefagire , dum titilla- ] tio- (5) Aratus Tom. I. pag. 1ojr. (7) Medic. Rational. & Syítemat. Tom. If. Pag- 141. (4) Idem Tom. III. pag. 62. (1) Idem Tom. IV. part. 2. fe&, Io cap. 2. 9. Vl. pag. 33. (:) Idem Tom. IV. part. 2. fe&. I. $. IX. pag. 6.