Iulii Caesaris Scaligeri, viri clarissimi, in libros De plantis Aristoteli inscriptos, commentarii: : Abstrusiore tum Graecorum, tum Latinorum scriptorum doctrina, quod & index ad calcem additus, comm[on]strat, referti.
- Julius Caesar Scaliger
- Date:
- M. D. LXVI. [1566]
Licence: Public Domain Mark
Credit: Iulii Caesaris Scaligeri, viri clarissimi, in libros De plantis Aristoteli inscriptos, commentarii: : Abstrusiore tum Graecorum, tum Latinorum scriptorum doctrina, quod & index ad calcem additus, comm[on]strat, referti. Source: Wellcome Collection.
140/166 page 134
![— n (et ad celà? Nunc veró miferis mortalibustur- fum [pectat os: animus ad cellam vinariam, aut peius,quod mihi dicere nunc religiojatque etia cautio eft. Q uod veró fübiicias, Baiuliiam li- cet: Putojinquit ille, nimis auda&ter addit ad- uerbium zd. nequit enim fierivt crefcant iem- per. Vel hyemis interpone incommodiaates:vcl ipfam operam hauriendi, antequam tranímute- tur,quodin tra&u cft . Q uód f1 7? 4€ non tam crementi continuationem fignificatquàm ex- tenfionem in longum;donec iuftam nanciícan- tur proceritatem ; hocetiam euenit accretioni, qua fit inlatum, quoad ea quoque nihilo fecius expleatur. Neque verum eft,in lógitudinem Ío- lüm fübiici, quin aliquid addatur etiam ab late- ribus dimenfionis .In feptima decima veró Se- &ione quzrit Philofophus , cur in longum po- tius crcícant omnia . Cuius refponfionem fuo loco fümus interpretati . Eft enim Pythagori- ca, & inverbis tantàm pofita , atque notioni- bus eorum.Eteffe&usibi pro caufa;pro effe&u pofita cauía eft. Non enim augetur longitu- rosac diméfiones prorerum principiis ftatue- bant. In fecundo De celo,cum planus cóferta- nimalia. Animalibus dextrum aífignat, & fini- ftrum: plantis nullum, fed fuperum, & inferum. Alia fimilitudo: càm medici, & plátarii Philo- fophi vocat alas, & brachia. Ex fitu veró poné & anté defignabitur:quibus habeamus ad Solé rcípc&tum.Q vare etiam dextrum, & finiftrum: ex firinquam;nó cx officio. Plato ad motum, & opera zqué dextram & finiftra natura com- aratas ; víu, & inftituto defraudari putauit ; in feptimo De legibus , nimis ambitioté fortafle. Demonftrario náque adueríatur cuidentiffima. Neinípecie quidem ipfa deprehenditur zqua- litas eiufmodi.Pauciores cnim Sczuole. Sic fa- nédi&i prifcisii , quibus vfus effet inlzua po- tor: nuncab Italis Mazciuzdicuntur. Latitudi- nem igitur , atque craífitudinem indifcreta ha- bentatque promifcuam in ipfo tereti : qua ra- tionelongitudo quoque fimul cumiisin globo eft.Ideo neque anticam;neque pofticam,neque dextram, neque finiftram dignoícere poífimus, propter officiorum indifferentiá , & vniformi- tatis conditionem. Nam dextrum & finiftrum funt contraria. In dimenftone corporis vnifor- mis nulla eft cóttarietas;nifi eius ratione;in quo per fe ineft dextrum & finiftrum. Sic enim no- bis intuentibus plantam , quzuis eius pars, pro rationc locorum à nobis mutatorum , fiet ea- dem modó finiftra, modó dextra: nunc ante- rioris , nunc pofterioris adipifcetur appellatio-. nem. Q uzritur autem in xvi. particula , quare teretes funt ftirpes . Sané maxima pars talis. Q uz minus explet eam. perfe&ionem, in ea terrz multum ineft humoris multum. Horum turz diuerfz. Q uocircafequitur nonnihil inze- qualitatis. Haud pauce veró platz non funt te- retes . triqueirz quadam. Iuncus, quem Czpe- rum nominàánt, & iuncus Africanus, quem vi- dimus grandioris baculi craísitudine,ferulz Ic- uitate.quadratz veró multz. Quarc non eft verum quod aiebat Archita , equaliter moueri füccum,vt fiat plantajà punao medio ad ambi- tuslineam . P rzterca non refpondet in c&teris partibus eadem proportio . Nam & folia plana funt:& fru&us plerique preffi. Leguminum fili- quz, Foenugrzci;Papaueris, Thlafpeos, Opu- Ii, Ceraciz, Cafiz tot femina. Ceterüm hazca- crius cim difputare poffem : impedit me vocis illius,quàm fuprà reiiciebam, recordatio. ea e- rat,aduerbium &&,quod temeré attribueratin- cremétis, qu£ perpetuó fierent furfum verfum. Sané huiuserroris monuit nunc nuper Theo- phraftus in primo De caufis:P rima, inquitge- neratione prodit prius radix , quàm germina. hocnos quoquefüprà memorabamus.Id quod cüm fiatante plantz abfolutionem: ante abío- tribueret quum crat, illam primo quoquc vef loco,vel tempore vindicare. Germina veró /E- theri curz eíte . Qui cüm fit remotior; poftc- riore iure ferior ei parsdeberi videatur. Philo- fophus auténofter períequirur in ramis figura mox,in quibus eam ftatuit aliá atque alià à rari- tate. Diffcrenüa;inquitjin ramis eft à fuperflua raritate. Cópreffis enim fuccis natura calefit; & maturat co&tioné;atque inde rami efformantur: extántque ipía folia, ficuti prediximus . Q uam igitur confüituit differenti? Non tübftátiz:nó enimab accidéte variatur. Non figurz: quoniá rarü & deníum eadé capi figura poteft. At quá- titatis? Hoc quoque fefellerit. Haud maiorélo- cü occupet rarü,quàm denfum ,fuperficie fcili- cetexteriore . Q uid?eadem inarbore nondif- fertraritas & denfitas, nifi per etatem: qua a- liusalio ramo compadtor fit. Nouelliab imo ftipitefunt teneriores, quàm ad ífammum vetu- funt obuerfa Soli, & quz auería. Adhzc fü- perflua raritas fuperfluz differentiz cauta fue- rit, non cuiufcunque . Raritatem vbi nomina uit , aufus eft (übne&ere vocem compreffio- nis. Àpertio namque raritatis aut caufa, aut comes : Compreffto veró vtrique contraria. Maturatio autem non cft (vt loquuntur) de ef- fcntia differentiz . Eadem forma in maturis, & in acerbis . Preterea fi rami raritate proueni- rent , rariores effent ramofiores. Hoc autem falfum effe, docet Arundo , S1à denfitate, fre- quentioribus ramis conftaret Q uercus popu- lo.hocitem à vero tan undem abeft, Neutrum igitur erit pro caufa. Tum non eft neceffe evg- mola] yvy, quo maturct natura co&ioné. uzdam Q;](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b3355187x_0140.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
