Antiquæ linguæ Britannicæ thesaurus. A Welsh and English dictionary, wherein the Welsh words are often exemplified by select quotations from celebrated ancient authors; and many of them etymologized, and compared with the Oriental and other languages ... adorned with many valuable British antiquities, to elucidate the meaning of obscure words. To which are annexed, a Welsh and English botanology, and a large collection of Welsh proverbs. And to the whole is prefixed, a compendious Welsh grammar, with the rules in English; also, to which are added, The rules of Welsh poetry / By the late Rev. Thomas Richards, Coychurch.
- Thomas Richards of Coychurch
- Date:
- 1839
Licence: Public Domain Mark
Credit: Antiquæ linguæ Britannicæ thesaurus. A Welsh and English dictionary, wherein the Welsh words are often exemplified by select quotations from celebrated ancient authors; and many of them etymologized, and compared with the Oriental and other languages ... adorned with many valuable British antiquities, to elucidate the meaning of obscure words. To which are annexed, a Welsh and English botanology, and a large collection of Welsh proverbs. And to the whole is prefixed, a compendious Welsh grammar, with the rules in English; also, to which are added, The rules of Welsh poetry / By the late Rev. Thomas Richards, Coychurch. Source: Wellcome Collection.
59/616 page 47
![feÌLis, yr hyn a ddeallir yn well wrth engraíTau cynghaneddion ewinog,&c, Hefyd, g\ atteb c, yn y cyssylltiad ac, fel hyn, Ac yn dy fedd gwyn dy fyd. 4. Y llafariad w, a gyil ei grym ar ol poh llythyren dawdd, fel hyn, Llwyn ar \ethr yn llawn pleíAwrysg. Hefyd y geiriau hyn, gö/w, enw, marw, hoyw, ^loyw, croyw, &c, y rhai, yrighyd ao' aneirif o’r fath, a gyfrifir yn unsilliaid, fel hyn, Ymwahanloyw ddyfrcroyw crych. D. G. i Ddyji. Ac weithiau arferir hwynt yn ddwy-siil, fel hyn, Rhag fy ngalw salw swydd. D, G, Am Gymmeriadau. Cymmeriad, yw gosod pob braich o’r penill i gyd atteb â’r gyntaf. Daubrifgymmeriad sydd; sef,cymmei*iad disgyblaidd, a chymmeriad pencerddioì. Dau gymmeriad disgyblaidd sydd; sef, cymmeriad llythyrenol, a cliymmeriad syiiwyrol. Cymmeriadllythyenol, yw cadw'’r unrhyw lylhyrenau ynnechreu breich- iau, a hynny drwy’r penniil, fel hyn, Dryllio main, drwy allu mawr; ])iwres dwyrain dros deirawr. Dydd rhyfedd, dydd oer hefyd, Diwres heb wedd dros y byd. lìisiart Cynwal. Llafariaid hefyd, er na fyddont o’r un rhyw, a wnant gymmeriad ìlythyrenol di- feius, fel hyn, A ro gam i wraig o lâl E ry Duw rai a’i dial. L. Mon. Cymraeriad synwyrol, yw pan gyflawnir synwyr y fraich gyníaf yn yr ail; eiíhr heb ymgaisam gymmeriadllythyrenol,fel hyn, Odid cael yn ddi adwyth, Na dŷn na phren yn dwyn íTrwyth. G. Ll. Y gẁr marw, e gar morwyn Ddaear dy fêdd er dy fwyn. T. Aled. Cymmeriad pencerddiol, yw pan fo rhyw orchestwaith arno rawy nag ar y ddau uchod. Dau ryw gymmeriad pencerddiol sydd ; sef cymraeriad llythyrenol syn- wyrol, a chymmeriad cynghaneddol cyfochrog. Cymmeriad ll^^thyrenol synwyrol, yw bod y ddau gymraeriad disgyblaidd yn un, fel hyn, Lie bo’r gamfa fera fach Llymsi fyddaf yn llamsach. D. G. Ac aml gôr y cerddorion A ganant a thant a thôn. D. G. Cymmeriad cynghanedd cyfochrog, yw bod geiriau lìiaws sill yn nechreu y breichiau ; ac yn cyfochri yn unodl, mewn acccn dderchafedig drwy’r mcsur, fel hyn, Mynnu ’rwyd wnnu euraid annedd ; Mynnu estynnu oes a dawnedd ; Mynnu esgynnu osawg wnnedd ; Mynnu cyttynnu mewn cyttunedd ; Mynnu ennynnu uniawnedd ; íFynnu, Mynnu dirynnu da wirionedd. Sim. Fychan, i Piers'Mostyn. Ond ni chedwir cymrneriad llythyrenolynddobob amser, inegis, Mannau mwyn am win a medd; Tannau miicsig, tôn raaswedd. Giüilym Ganoldref. D. S. Gellir plethu math arall o gymmeriad pencerddiol, drwy osod parth cysefm y íraich i atteb y rhan olaf o bob braich trwy’r raesur, ahynny ary groes gynghan- eddddychweledig ; yr hyn a elwir cymmeriad cynghaneddol llythyrenol, fel hyn, VVyd Awclwr diwyd ydyn, lôn didwyll, hynny d’wedwn, Nid odiaeth un, od adw’en, Ond ydoedd o waed Odwin. Gieilym Ganoldref. Digonol yw yr hyn a ddywedpwyd uchod (am y cymmeriadau, ac ara y cyngan- eddion. a’u rhywiau aneirif) i annog coleddwyr barddoniaeth i olrhain cyngan-gerdd yr awduron pencerddiol; &c.](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b29337392_0059.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)


